تبلیغات
محیی - برای فرهاد، حسام، و سلام (عوامل شکل گیری شخصیت انسان)
 

                                

عوامل مؤثر بر شكل‏گیری شخصیت از دیرباز به دو دسته معروف «وراثتی» و «محیطی» (غیروراثتی) تقسیم شده‏اند. عوامل وراثتی عوامل تأثیرگذار پیشینی هستند و خود فرد و محیط پیرامون آن چندان نقشی در آنها ندارد و از طریق ژن‏ها به فرد منتقل می‏گردند. «عوامل محیطی» عواملی هستند كه ناشی از محیط پیرامونی فرد بوده و ژن‏ها نقشی در آنها ندارد و عمدتا پس از تولد فرد را تحت تأثیر قرار می‏دهند.

عوامل غیروراثتی را می‏توان به دو دسته كلی تقسیم نمود: عوامل بیرونی و عوامل درونی. «عوامل بیرونی» عواملی هستند كه از

عوامل مؤثر بر شكل‏گیری شخصیت از دیرباز به دو دسته معروف «وراثتی» و «محیطی» (غیروراثتی) تقسیم شده‏اند. عوامل وراثتی عوامل تأثیرگذار پیشینی هستند و خود فرد و محیط پیرامون آن چندان نقشی در آنها ندارد و از طریق ژن‏ها به فرد منتقل می‏گردند. «عوامل محیطی» عواملی هستند كه ناشی از محیط پیرامونی فرد بوده و ژن‏ها نقشی در آنها ندارد و عمدتا پس از تولد فرد را تحت تأثیر قرار می‏دهند.

عوامل غیروراثتی را می‏توان به دو دسته كلی تقسیم نمود: عوامل بیرونی و عوامل درونی. «عوامل بیرونی» عواملی هستند كه از بیرون بر وجود انسان تأثیر می‏گذارند؛ از قبیل خانواده و همسالان. عوامل درونی عواملی هستند كه به درون انسان مربوط می‏شوند و بر او تأثیر می‏گذارند؛ از قبیل اراده، ناهوشیاری.

1. عوامل بیرونی:

الف. خانواده: تأثیر خانواده بر شكل‏گیری شخصیت، عمدتا در سه محور مورد توجه واقع شده است: تأثیر والدین، به ویژه نقش مادر؛ تأثیر سایر اعضای خانواده ـ یعنی خواهران و برادران ـ؛ و ترتیب تولد و اینكه فرد چندمین فرزند خانواده است.

ب. همسالان: عامل دیگری كه تأثیر مهمی در شكل‏گیری شخصیت دارد همسالان و دوستان هستند. رسول اكرم صلی‏الله‏علیه‏و‏آله فرمودند: انسان بر آیین و روش دوستش زندگی می‏كند.( كلینى، الكافى، ، ج 2، ص 375.)در سخن دیگری، حضرت علی علیه‏السلام به نوع تأثیر دوست ناصالح بر شخصیت انسان، كه تأثیری روان‏شناختی و ناخودآگاه است، اشاره می‏كنند: با دوست بد همنشین نشو؛ چراكه طبع تو بدی را از طبع او به سرقت می‏برد و تو خود نمی‏دانی.

2. عوامل درونی:

الف. عامل ناهوشیاری: «ناهوشیاری» از جمله عواملی است كه به نحوی بر شكل‏گیری شخصیت فرد مؤثر است.ناهوشیار شامل نیروی سوق‏دهنده عمده در پشت كل رفتار است و مخزن نیروهایی است كه نمی‏توانیم آنها را ببینیم یا كنترل كنیم.

ب. اراده: یكی دیگر از عوامل درونی، كه تأثیر انكارناپذیری بر شكل‏گیری شخصیت انسان دارد، «اراده» است. اراده از این نظر مهم و قابل توجه است كه عاملی موازی با دو عامل وراثت و محیط به شمار می‏آید. به دیگر سخن، هرچند ممكن است داشته‏های وراثتی و عوامل محیطی در شدت و ضعف اراده مؤثر باشند، اما واقعیت اراده به عنوان یك عامل مهم و تعیین‏كننده در کنار عوامل محیطی و وراثتی قرار می‏گیرد و این بدان معناست كه ممكن است فرد با تكیه بر قابلیت‏ها و توانمندی‏های خود، مسیری متفاوت از آنچه داشته‏های وراثتی‏اش طلب می‏كنند و متمایز از آنچه محیط فرهنگی و اجتماعی پیرامونی‏اش اقتضا می‏كند، برگزیند و خود زندگی آینده خود را رقم زند و شخصیت خود را آن‏گونه كه می‏خواهد، بسازد.

                                             اراده،خواست،شخصیت،

این نقش و جایگاه برای عامل اراده موجب گردید تا نظریه‏پردازان شخصیت در نظریه‏های خود، توجه ویژه‏ای بدان معطوف دارند و از تأثیر آن در شكل‏گیری شخصیت، سخن به میان آورند. یکی از روان شناسان می گوید:ما به وسیله ویژگی‏های اجتماعی، سیاسی و اقتصادی جامعه‏مان شكل می‏گیریم. با این حال، این نیروها به طور كامل، منش ما را تعیین نمی‏كنند. ما عروسك‏های خیمه‏شب‏بازی نیستیم كه به نخ‏هایی كه جامعه آنها را می‏كشد، واكنش نشان دهیم، بلكه ما مجموعه‏ای از ویژگی‏ها یا مكانیزم‏های روان‏شناختی داریم كه به وسیله آنها، ماهیت خود و جامعه‏مان را شكل می‏دهیم.

تأثیر عامل اراده از زمانی آغاز می‏شود كه فرد به جلوه‏هایی از استقلال فكری دست یافته باشد و قادر شود تا خود, سود و زیان امور را مورد ارزیابی قرار دهد و بر اساس مصالح و منافع خود، اعم از مادی و معنوی، تصمیم بگیرد و در پی انجام عمل و رفتاری مناسب با وضعیت موجود برآید. این‏گونه استقلال و توان تشخیص سود از زیان معمولاً در آستانه دوره نوجوانی شكل می‏گیرد و به تدریج، تقویت می‏گردد، به گونه‏ای كه در پایان دوره نوجوانی و اوان بزرگ‏سالی، فرد به استقلال كامل می‏رسد و مستقل از عوامل تأثیرگذار پیشین، مانند خانواده و مدرسه، می‏تواند تصمیم بگیرد و زندگی مستقلی داشته باشد.حتی شخص با اراده وآگاهی خویش می تواند از میزان تأثیر عوامل قبل کاسته و یا تأثیر آنها را افزایش دهد.

عامل اراده جایگاه ویژه‏ای در اسلام دارد. خداوند در قرآن می‏فرماید:

 «إِنَّا هَدَیْنَاهُ السَّبِیلَ إِمَّا شَاكِرا وَ إِمَّا كَفُورا» (دهر: 3)؛

 ما انسان را به راه (حق و باطل) رهنمون شدیم، خواه سپاسگزار باشد و خواه ناسپاس.

با توجه به مطالب ارائه شده توجه شما را به نکات زیر جلب می نماییم:

1.شما با توجه به عوامل ذکر شده در شکل گیری شخصیت , خود می توانید به بررسی نشسته و علت تغییر حالت های خود را در موقعیت های مختلف پی ببرید و عاملی که در نظر شما مخرب تر است از آن فاصله بگیرید. این نیاز به تمرین و ممارست دارد تا شخصیت جدید در وجود شما نهادینه شود.

2. اگر شما به دنبال هویت مشخصی برای خود و در جامعه هستید, نقش خودتان را در ساختن این شخصیت نباید فراموش نمایید و با مطالعاتی در زمینه « خود شناسی اسلامی»خواهید فهمید که شخصیتی که خداوند از انسان خواسته  چگونه شخصیتی است و با انجام آن دستورات, به هویت ثابتی خواهید رسید.

3. در اسلام، «اراده» و «اختیار» به عنوان مهم‏ترین شروط تكلیف شرعی به شماره آمده‏اند و بدون آن, انسان مستحق عقوبت نمی‏گردد و تكالیف شرعی بر عهده او لازم نمی‏گردد. همچنین در اسلام، بر رفتار و عمل صالح بسیار تأكید شده است و اعمال و رفتارهایی كه از اراده و اختیار انسان نشأت نگیرند تأثیر چندانی بر شكل‏گیری شخصیت وی ندارند.بنابراین، خداوند توسط پیامبران علیهم‏السلام راه سعادت و نجات را به انسان نشان داده و این خود انسان است كه در تعیین سرنوشت و شكل‏گیری شخصیت خود، مؤثر است و می‏تواند نوع شخصیت خود را رقم بزند.

4.گاهی علت تغییر رفتار در برخورد با افراد خاص, ریشه در عوامل درونی و ناهشیار دارد که با کمی دقت و بررسی, شخص می تواند به علت آن پی ببرد.مثلا ممکن است با دیدن افرادی خاطره ناخوشایندی در ما زنده شود و همین باعث تغییر رفتار ما با آنها شود. ویا به علت تداوم زندگی با آنها و عادت به رفتارهای خاص, ناخود آگاه به حالتهای قبلی برگردیم. با شناخت این عوامل می توانیم تصمیم بر ترک تدریجی رفتارهای خاص بگیریم.

5. برای اینکه از شخصیت فعلی خود استفاده نموده و برای ترک رفتارهای قبل تمرین نمائید باید به این نکات توجه داشته باشید: درباره خویش مهربان باشید و شخصیت تان را با دید مثبت ارزیابى كنید. در شایستگى خویش تردید نكنید و خود را با صفات خوب تفسیر كرده، در انجام كارها توانا بدانید.

6. وقتى بتوانید حضور در محضر خالق هستى و كمال مطلق را احساس نموده و به او تكیه و اعتماد كنید و بزرگى‏اش را دریابید و به او بپیوندید، به بزرگى شخصیت خویش واقف خواهید شد. همیشه موفق باشید!

منابع:

-نظریه های شخصیت , دوان شولتز , ترجمه یوسف کریمی و همکاران, تهران: نشر ارسباران1384

-شخصیت و مهم‏ترین عوامل غیروراثتی شكل‏ گیری آن(با تأكید بر دیدگاه روان‏شناسان شخصیت), علی همّت بناری, مجله معرفت( موسسه امام خمینی قم)1385





نوع مطلب :
برچسب ها : شخصیت، اراده، والدین، همسالان، اسلام، قرآن، روان شناسی دینی، عوامل شکل گیری شخصیت، مثبت نگری، آینده،
لینک های مرتبط :


دوشنبه 22 مرداد 1397 06:07 ب.ظ

You actually mentioned this very well!
can i take cialis and ecstasy cialis pas cher paris how to buy cialis online usa cialis 05 when will generic cialis be available 5 mg cialis coupon printable rezeptfrei cialis apotheke buying cialis on internet how to purchase cialis on line enter site 20 mg cialis cost
دوشنبه 7 خرداد 1397 05:49 ق.ظ

Cheers, Numerous tips.

cialis online discount cialis walgreens price for cialis tadalafil 5mg when will generic cialis be available ou acheter du cialis pas cher prescription doctor cialis cialis sans ordonnance how to purchase cialis on line cheap cialis
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 10:01 ق.ظ

Thanks! A good amount of tips!

to buy viagra online cheap online pharmacy uk buying viagra without prescription buy cheap viagra online uk buy viagra online paypal generic viagra online pharmacy where to buy viagra cheap buy soft viagra buy viagra plus sildenafil buy uk
شنبه 18 فروردین 1397 02:17 ق.ظ

Helpful advice. Regards.
cialis billig cialis mit grapefruitsaft cialis efficacit cialis lowest price look here cialis cheap canada opinioni cialis generico side effects for cialis cialis 20 mg cost enter site 20 mg cialis cost cialis flussig
شنبه 4 فروردین 1397 12:13 ق.ظ

With thanks, I like this!
acquisto online cialis does cialis cause gout cialis manufacturer coupon ou acheter du cialis pas cher cialis generisches kanada cialis baratos compran uk cialis generika canadian cialis cilas where cheapest cialis
دوشنبه 28 اسفند 1396 05:46 ق.ظ

You actually suggested this exceptionally well.
generic cialis 20mg uk only best offers cialis use cialis for sale does cialis cause gout rx cialis para comprar cialis generika in deutschland kaufen cialis super acti cialis dosage amounts trusted tabled cialis softabs prices for cialis 50mg
پنجشنبه 16 آذر 1396 08:15 ب.ظ
I'm truly enjoying the design and layout of your blog. It's a very easy on the eyes which makes it much more pleasant for me to come here and visit
more often. Did you hire out a developer to create your theme?

Outstanding work!
چهارشنبه 18 مرداد 1396 02:35 ب.ظ
I always spent my half an hour to read this blog's content every
day along with a cup of coffee.
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 03:06 ق.ظ
Its like you read my mind! You seem to know so much about this,
like you wrote the book in it or something. I think that you could do with a few pics to drive the message home
a little bit, but instead of that, this is wonderful blog.
A great read. I'll definitely be back.
چهارشنبه 23 فروردین 1396 05:49 ب.ظ
Do you mind if I quote a couple of your articles as long as I
provide credit and sources back to your website? My
website is in the very same niche as yours and my visitors would truly benefit
from some of the information you provide here. Please let me know if this alright with
you. Thanks!
دوشنبه 5 تیر 1391 06:39 ق.ظ
با سلام و سپاس
مطالب شما خوب است اما قالب وبلاگ شما بخشی از تصاویر و نوشته ها را نشان نمی دهد. بهتر است آن را تعویض كنید.
چهارشنبه 18 آبان 1390 09:55 ب.ظ
salam. mer30 kheili haal kardam. vaghean aali bood hamid joon. amma ye soal:
chetori mitoonim baa khodemoon mehraboon baashim vaghti oon hame kesaafat kaari az khodemoon khabar daarim?
daram divoone misham dooste man...
حمید salam hesam!be matn moraje konid.
یکشنبه 15 آبان 1390 07:02 ب.ظ
به نام خدا سلام.
با تشکر از مطلب جالبتون میخاستم ببینم کتابی راجع به خود شناسی اسلامی دارین معرفی کنین؟
حمید به متن وبلاگ مراجعه فرمایید
شنبه 14 آبان 1390 03:27 ب.ظ
سلام
وری وری تنکیو
خیلی قشنگ بود در کل
جلسه قبل توی کلاس راجع به شخصیت صحبت می کردیم و استادمون میگفت که تحقیقات تازه نشانگر اینه که 55 درصد تشکیل شخصیت بر اساس ژنتیک و مابقی براساس محرک های داخلی یا خارجی تعیین میشه.(خانواده . مدرسه و ...)
اگه حرف این استاد واقعیت داشته باشه . ما فقط برای شکل سازی شخصیت میتونیم روی 45 درصد مابقی حساب کنیم.
یه سوال هم داشتم
اینکه برای تغییر (جزئی)شخصیت روی چند درصد شخصیت تشکیل شده میشه حساب کرد؟ یعنی میشه چه قدرشو تغییر داد . آیا قادر به تغییر درصد بالایی ازین شخصیت مثلا در سن 23 سالگی هستیم؟
حمید سلام مشکل رهسپار لااقل برای من همچنان باقیه، برای دریافت پاسخ به متن وبلاگ مراجعه کنید.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


محیی
وبلاگی برای زندگی
درباره وبلاگ

نوشتارهای حمید رفیعی هنر

مدیر وبلاگ : حمید
نویسندگان
نظرسنجی
وقتی مطلب جدیدی در وبلاگ محیی می بینید ترجیح میدهید چه کنید؟








آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :