تبلیغات
محیی - امید یا آرزو؟ مسأله این است
 
دوشنبه 8 دی 1393 :: نویسنده : حمید

اریک فروم از روان‌شناسان روان تحلیل‌گر،در کتاب«انقلاب امید: به‌سوی انسانی کردن تکنولوژی » می‌گوید آرزوها بر خلاف امیدها محصول تصور درباره احتمال تغییراند بی‌آنکه طرحی برای آن داشته یا انرژی مورد نیاز ایجاد چنین تغییر را به همراه داشته باشیم.  این انگیزه‌ها(امیال و آرزوها) بر خلاف امید دارای ویژگی‌های منفعل بوده که در طی آن، تلاش کم یا اصلاً تلاشی برای به واقعیت پیوستن مصادیق آن‌ها انجام نمی‌گیرد. به تعبیر فروم، سطح شدید این انفعال منجر به شکل‌گیری «پوچ گرایی» می‌گردد ...

از سوی دیگر حالات منتج از امید و آرزو را باید متفاوت دانست. برای مثال، خوش بینی ناشی از امید را باید از خوش بینی ناشی از آرزو مجزا نمود. محققان، خوش‌بینی آرزومندانه را نشأت گرفته از «پندار آرزومندانه» می‌دانند.
از نگاه روان‌شناسان اجتماعی، پندار آرزومندانه یعنی شکل‌گیری باور و تصمیم گیری برپایه مطالبی که شاید خوش آیند به‌نظر آیند ولی به‌دور از شواهد و منطق و واقعیات‌اند. کریستفر بوکر پندار آرزومندانه را «چرخه اوهام» دانسته و معتقد است هنگامی که ما اقدام به کاری می‌نماییم که ناشی از پندار آرزومندانه ماست، ممکن است چند صباحی، که شاید بتوان آن‌را «مرحله رؤیا» نامید، همه چیز بر وفق مراد به‌نظر آید. ولی چون این داستان ذهنی هرگز با واقعیت سر سازگاری نخواهد داشت ادامه آن در زمان حرکت وقایع به‌سمت نامطلوب، منجر به «مرحله نومیدی» می‌شود.

«أمل» واژه نام آشنا در مفاهیم اسلامی است که بر واقعیت روانی یاد شده پرداخته است. در منطق اسلامی، انسان‌ها به‌واسطه قدرت خیالشان سیر در زمان را تجربه می‌کنند و گاه بر اساس آن، تصمیم‌های مهم زندگی را رقم می‌زنند. امّا در این میان، دین مبین اسلام همواره مراقب وجه سلامت‌گونه و کمال‌گرایانه آدمی است و از این رو در طی آموزه‌هایی به چند و چون این موضوع پرداخته که با تبیین آن می‌توان دریافت که چگونه افراد باید از این موهبت استفاده نمایند تا نه تنها دچار خسران نشده؛ که به رشد و بالندگی‌های روانی و معنوی دست یابند.

با دقت در تمام آیات قرآن کریم در می‌یابیم که ماهیت أمل یک امر خنثی می‌باشد و بنابر معیارهایی گاه یک امر نیکو، و گاهی نکوهیده تلقی شده است. البته مفهوم أمل و امانیّ در آیات قرآن اکثراً در مضامین نکوهیده‌ای چون آرزوی امور ناشدنی، فریب، و کذب به‌کار رفته است و حتّی در سه مورد از موارد مذکور ایجاد آرزوها در دل آدمی از تصرّفات و افعال شیطان به‌شمار آمده است. این آیات نشانگر آن است که در تقابل امور دنیوی و اخروی، آرزوی امور دنیوی آنها را از مصادیق آرزوهای مذموم قرار خواهد داد.


از سوی دیگر در منابع اسلامی مفاهیم أمل و أمانیّ در معنای نکوهیده اش با گونه‌ای از عدم تعقّل و عدم شناخت واقعیت همراه شده اند: «قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ علیه السلام یَا بُنَیَّ إِیَّاكَ وَ الِاتِّكَالَ عَلَى الْأَمَانِیِّ فَإِنَّهَا بَضَائِعُ‏ النَّوْكَى(2): پسرکم بر توباد از تکیه کردن بر آرزوها که آن کالای احمقان است»در روایت دیگر تصریح شده است که أمل نوعی سستی است که مانع درک حقیقت شده و یا پوششی بر درک حقیقت می‌گذارد[3]. روایت تحف‌العقول منقول از امیر المؤمنین علیه السلام:«اعْلَمُوا عِبَادَ اللَّهِ أَنَّ الْأَمَلَ‏ یُذْهِبُ الْعَقْلَ: بندگان خدا بدانید که حتماً آرزو عقل را از بین می برد»[4] نیز مؤید این مطلب است


بنابراین وقتی فرد خود را در دام آمال و آرزوها گرفتار کرده و در بهره برداری از آن‌ها زیاده روی می‌کند وارد یک دنیای خیالی و به دور از واقعیتی می‌شود که نه تنها از اعمال الهی که از اعمال دست یابنده به اهداف شخصی خودش نیز باز خواهد ماند و اینجاست که باید گفت یکی از مؤلفه‌هایی که أمل آن را آماج تاخت و تاز خود قرار داده و آن را مختل می‌نماید، «بُعد شناختی» آدمی است.




[2] . من لا یحضره الفقیه، ج‏4 ،ص386    

[3] . اصول کافی، ج2، ص393

[4] . تحف العقول، ص149

. «وَ لا تَتَمَنَّوْا ما فَضَّلَ اللَّهُ بِهِ بَعْضَكُمْ عَلى‏ بَعْضٍ لِلرِّجالِ نَصیبٌ مِمَّا اكْتَسَبُوا وَ لِلنِّساءِ نَصیبٌ مِمَّا اكْتَسَبْنَ »نساء، 32؛ «وَ قالُوا لَنْ یَدْخُلَ الْجَنَّةَ إِلاَّ مَنْ كانَ هُوداً أَوْ نَصارى‏ تِلْكَ أَمانِیُّهُمْ قُلْ هاتُوا بُرْهانَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ صادِقینَ » بقره، 111

 . «یُنادُونَهُمْ أَ لَمْ نَكُنْ مَعَكُمْ قالُوا بَلى‏ وَ لكِنَّكُمْ فَتَنْتُمْ أَنْفُسَكُمْ وَ تَرَبَّصْتُمْ وَ ارْتَبْتُمْ وَ غَرَّتْكُمُ الْأَمانِیُّ حَتَّى جاءَ أَمْرُ اللَّهِ وَ غَرَّكُمْ بِاللَّهِ الْغَرُور» حدید، 14؛ «ذَرْهُمْ یَأْكُلُوا وَ یَتَمَتَّعُوا وَ یُلْهِهِمُ الْأَمَلُ فَسَوْفَ یَعْلَمُونَ»حجر،3

  . «وَ لَأُضِلَّنَّهُمْ وَ لَأُمَنِّیَنَّهُمْ وَ لَآمُرَنَّهُمْ فَلَیُبَتِّكُنَّ آذانَ الْأَنْعامِ وَ لَآمُرَنَّهُمْ فَلَیُغَیِّرُنَّ خَلْقَ اللَّهِ وَ مَنْ یَتَّخِذِ الشَّیْطانَ وَلِیًّا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَقَدْ خَسِرَ خُسْراناً مُبیناً یَعِدُهُمْ وَ یُمَنِّیهِمْ وَ ما یَعِدُهُمُ الشَّیْطانُ إِلاَّ غُرُورا» نساء، 119 و 120؛ «وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رَسُولٍ وَ لا نَبِیٍّ إِلاَّ إِذا تَمَنَّى أَلْقَى الشَّیْطانُ فی‏ أُمْنِیَّتِهِ فَیَنْسَخُ اللَّهُ ما یُلْقِی الشَّیْطانُ ثُمَّ یُحْكِمُ اللَّهُ آیاتِهِ وَ اللَّهُ عَلیمٌ حَكیمٌ »حج، 52


 Wishful thinking

 . Krizan, Z & Windschitl, Paul D. “Wishful Thinking about the Future: Does Desire Impact Optimism?”, Social and Personality Psychology Compass , N 3 (2009)

 . The Revolution of Hope: Toward a Humanized Technology

Snyder, C. R. & Lopez, Shane J., Positive psychology: the scientific and practical explorations of human strengths, Sage Publications, Inc, 2007





نوع مطلب : روان‌شناسی شخصیت، 
برچسب ها : آرزو، امید، توهم، پندار، خیال، أمل، أمانی،
لینک های مرتبط :


دوشنبه 30 مرداد 1396 11:39 ق.ظ
I must thank you for the efforts you have put in writing this site.
I am hoping to view the same high-grade blog posts from you in the future as well.
In fact, your creative writing abilities has encouraged me
to get my very own site now ;)
دوشنبه 16 مرداد 1396 05:38 ب.ظ
I'm amazed, I have to admit. Rarely do I encounter a blog
that's equally educative and entertaining, and let me tell you, you've hit the nail on the head.
The issue is something too few men and women are speaking
intelligently about. I am very happy that I found this during my search for something relating to this.
دوشنبه 9 مرداد 1396 09:49 ب.ظ
What's up colleagues, fastidious paragraph and
good arguments commented here, I am in fact enjoying by these.
یکشنبه 4 تیر 1396 07:44 ب.ظ
بسیار core از خود نوشتن در حالی که
ظاهر شدن مناسب ابتدا آیا نه نشستن کاملا
با من پس از برخی از زمان. جایی درون جملات
شما قادر به من مؤمن متاسفانه فقط برای while.
من با این حال مشکل خود را با فراز در مفروضات
و یک ممکن است را سادگی به پر کسانی که
معافیت. در این رویداد شما که می توانید انجام من خواهد
قطعا بود مجذوب.
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 05:27 ب.ظ
Hello, i believe that i noticed you visited my weblog thus i came to return the favor?.I'm
attempting to in finding issues to improve my website!I suppose
its good enough to use a few of your ideas!!
شنبه 27 تیر 1394 09:07 ب.ظ
سلام خوبین؟!
وب زیبایی دارید،ایشالا که همیشه موفق باشید.
میشه ازتون خواهش کنم از وب منم دیدن کنید
ممنونم و منتظرتونم
حمید سلام تشکر که به ما سر زدین حتما از وب شما بازدید میکنم.
پنجشنبه 2 بهمن 1393 10:38 ب.ظ
سلام
خیلی باحال بود مطالبت
با تبادل لینک موافقی؟
موافق بودی لینک کن بعد خبر بده لینکت کنم
حمید تشکر از حسن توجه شما. حتما به شما سرخواهم زد.
پنجشنبه 25 دی 1393 10:33 ق.ظ
_____ ____________
__________
_____
_

_ ....................
__ عـــطر خــدا
___ .................
____
_______
__________
____________
_______________
________________

سلام دوست من ؛ امیدوارم خوب و سلامت و شاد باشی
افتـخار داریم که با این دعـوتنامه "شما" رو به یک اتفاق خوب مـهمون کنیم ...
عـطرخـــدا «جایی از جـنس آرامش و امـید» رو دیدید تا حالا ؟؟!
با مطالب زیبا و دلنشین آپ شد ...
صمـیمانه حضورتون رو خوش آمد میگیم



عطر خدا ، رسـیدن به آرامش واقعی .... و تجربه یک زندگی عاشقانه
www.AtreKhoda.com
حمید تشکر از شما. به شما سرخواهم زد.
دوشنبه 8 دی 1393 08:21 ب.ظ
سلام مطالب خوبی داری اگه دوست داری وبلاگ رو تبلیغ کنی به وب من بیا و لینک وبلاگتو ثبت کن تا رتبت بره بالا
حمید سلام و تشکر از شما.
دوشنبه 8 دی 1393 08:55 ق.ظ
سلام چند روزیه دارم وبلاگ هایی که مطالب جدید میزارن رو جمع می کنم یه لیست بزرگی شده دعوت می کنم تو هم وبلاگت رو توی این لیست ثبت کنی
حمید سلام. تشکر. به شما سر میزنم.
دوشنبه 8 دی 1393 08:46 ق.ظ
دوستم من وبلاگت را می خوام لینک کنم به سایتم چون وبلاگت را دوست داشتم پس لطفا به وبلاگ من هم سر بزن
دوشنبه 8 دی 1393 12:35 ق.ظ
سلام ب منم سر بزن تبادل لینک میکنی فقط چند ثانیه طول میکشه همه وبلاگ نویسهای باحال هستن
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


محیی
وبلاگی برای زندگی
درباره وبلاگ

نوشتارهای حمید رفیعی هنر

مدیر وبلاگ : حمید
نویسندگان
نظرسنجی
وقتی مطلب جدیدی در وبلاگ محیی می بینید ترجیح میدهید چه کنید؟








آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :