تبلیغات
محیی - بی حجابی یا ترس از باحجابی؟
 
محیی
وبلاگی برای زندگی
 
 
یکشنبه 15 فروردین 1395 :: نویسنده : حمید
سلام بر همه شما.
پدیده حجاب در جامعه ما به خصوص پس از انقلاب اسلامی موضوعی است که مورد توجه مجامع داخلی و خارجی قرار گرفته است. من در اینجا نمی خواهم نگاه آسیب شناسانه به این پدیده داشته باشم بلکه بیشتر می خواهم یک تحلیل روانشناختی از بی حجابی برخی افراد در جامعه کنونی ارائه دهم.
«کوتاهی نهادهای دینی»، «کم کاری مسوولین فرهنگی»، «بی تفاوتی دین مداران»، «عدم تبیین ارزشهای حجاب»، «نفوذ فرهنگی»، «اعتراض خاموش»، «بی اطلاعی مردم» و ... شاید از  جمله تبیین هایی باشد که در مورد پدیده بی حجابی، بیشتر مورد توجه قرار گرفته است.
اما با نگاهی صرفاً روانشناختی و بیشتر با یک «رویکرد شناختی» به موضوع تقید بر حجاب زنان و دختران ایرانی، میتوان از یک باور عمیق و هسته ای به نام «روان بُنه»، «طرح واره»، «سازه واره»، و یا هر ترجمه دیگری که شما از عنوان علمی «Schema: اسکیما» دارید، سخن به میان آورد. به تعبیر خیلی ساده، اسکیماها همان ذهنیتهای نهادینه شده ای هستند که در طی زمان به یک باور عمیق تبدیل شده اند. به اعتقاد روانشناسان، این باورهای عمیق مبنای شکل گیری قواعد و افکار سطحی تر می شوند که در زندگی روزمره ما بدون اینکه که توجه داشته باشیم فعال شده و ما رفتارهای خود را بر اساس آنها شکل می دهیم. «ای برادر تو همه اندیشه ای!».

روان بنه، حجاب، بی حجابی، روان شناسی، شناخت
این ذهنیتهای نهادینه شده در سیستم روانی ما بر اساس خیلی مسائل شکل می گیرند؛ از مسائل ارثی و ژنتیک گرفته تا نحوه تعامل والدین با ما، نحوه تعامل والدین با هم، رویدادهای تلخ و شیرینی که در زندگی ما رخ داده، و شرایط حاکم بر محیطی که در آن رشد کرده ایم.
حال بعد از این مقدمه، می خواهم از روان بُنه ها و اسکیماهای بی حجابی سخن بگویم. به نظر بنده برخی بانوان ایرانی بیش از آنکه نسبت به «بی حجاب شدن» روان بنه مثبت داشته باشند، نسبت به «باحجاب شدن» روان بنه منفی دارند! به عبارت دیگر آنچه امروزه به عنوان پوشش های نامناسب در جامعه ایرانی می بینیم، نشانه «انتخاب» بی حجابی نیست بلکه واکنشی جبری-روانی به «ترک حجاب» است. 

بگذارید ساده تر بگویم: اینکه خانمی با پوشش غیراسلامی در جامعه اسلامی ظاهر می شود نشانه چیست؟ در حالی که او می داند قانون این مملکت حفظ حجاب در مجامع عمومی است، و از دوران دبستان تا دانشگاه پوشش اسلامی را از او خواسته اند، و احکام فقهی که او به بخش معظم آن پایبند است، حجاب را از یک زن خواسته است! و البته این خانم خود معایب و دردسرهای بی حجابی را نیز میداند از ناایمن شدن شرایط جسمی- روانی گرفته تا از هم پاشیده شدن زندگیها.  با این اوصاف، آیا رفتار بی حجابی می تواند ناشی از یک انتخاب باشد؟ خیلی بعید است! به نظر بنده افراد بر اساس یکسری از روان بنه ها و باورهای عمیق، آن هم نه نسبت به «بی حجابی» که نسبت به «باحجابی» ، اینگونه رفتارها را از خود بروز می دهند.

این افراد بیش از آنکه روان بنه مثبتی نسبت به بی حجابی داشته باشند، ترسی عمیق از با حجاب شدن دارند، عاشق بی حجابی نیستند بلکه نگران با حجاب شدنند.

برخی از روان بنه هایی که می تواند در زمینه با حجاب شدن این افراد مطرح باشد را بر می شمارم:

 «روان بنه انتظار جامعه »
 «روان بنه سلب آزادی» 
«روان بنه مسوولیت» 
«روان بنه انگ یا برچسب»
«روان بنه فوکوس یا انگشت نما شدن». 

روان بنه، حجاب، بی حجابی، روان شناسی، شناخت

زبان حال افراد برخوردار از روان بنه انتظار جامعه و روان بنه مسوولیت، چیزی شبیه این است:«اگر بخوام حجابم رو حفظ کنم، جامعه کلی ازم انتظار خواهد داشت، 
یا، ای بابا اگه بخوای حجاب داشته باشی کلی مسوولیت به گردنت می افته من که اهلش نیستم!» یا در روان بنه انگ، این افکار فعالند:«من دوست ندارم برچسب انقلابی، حزب اللهی، متدین، و بدتر از همه عقب مانده به هم بخوره!»، 
و در روان بنه فوکوس: «من نمیخوام جایی که وارد میشم انگشت نما بشم، همه یه جوری بهم نگاه کنند!»

روان بنه، حجاب، بی حجابی، روان شناسی، شناخت

به نظر شما اگر این افکار یا شبیه اینها در لایه های پنهان روان ما جا خوش کرده  و آنقدر عمیق شده باشند که به یک باور تبدیل شده باشند، چقدر می توانیم پایبند حجاب باشیم؟ و آیا برای رهایی از این افکار به حالت مقابل آن یعنی بی حجابی پناه نخواهیم برد؟ البته بنده انکار نمی کنم که وقتی فرد به سمت رفتارهای بی حجابی سوق پیدا کرد از آن لذت خواهد برد، به خصوص در فضایی که بی حجابی تشویق شود، این حالت در افراد تقویت خواهد شد. با این حال شروع ماجرا از جای دیگر است.

روان بنه، حجاب، بی حجابی، روان شناسی، شناخت

به نظر می رسد باید فکری به حال این روان بنه ها کرد. جلوی شکل گیری آن را در خانواده گرفت، و اگر برنامه ریزی فرهنگی و عمومی در حال انجام است، بیش از همه بر این موضوع شکل گیری روان بنه های مثبت و منفی نسبت به حجاب متمرکز شود. تا نظر شما چه باشد؟




نوع مطلب : روانشناسی فرهنگی، روان‌شناسی خانواده، روان‌شناسی دین، 
برچسب ها : حجاب، روان بنه، طرح واره، بی حجابی، شناخت،
لینک های مرتبط :


پنجشنبه 30 اردیبهشت 1395 03:20 ب.ظ
سلام خسته نباشید
تشکر از پست های خوبتون.
حمید سلام ممنون از لطف شما
جمعه 17 اردیبهشت 1395 12:26 ق.ظ
اون روز هم
جمعه 17 اردیبهشت 1395 12:25 ق.ظ
سلام استاد
ماشاء الله ، تحلیل خوبی فرمودید
راستی اون هم تو جلسه خیلی استفاده کردیم

انشاء تو عرصه تبلیغ مجازی هم ازتجربیات تون استفاده کنیم منتظرم

نظام تمدن نوین اسلامی
ntne.ir

حمید سلام ممنون که به ما سر زدید حتما سایتتونو میبینم.
پنجشنبه 19 فروردین 1395 09:21 ب.ظ
سلام
لطفا به وبلاگ گروه علمی فرهنگی فتح هم سری بزنید :
fatehanelm.blog.ir
در حوزه روانشناسی اسلامی هم برنامه هایی داشتیم و صوت شو تو وبلاگ گذاشتیم. خوشحال میشیم اگه از نظرات تون بهره مند بشیم .
با تشکر
برخی برنامه هامون که تا حالا اجرا کردیم :
سلسله کارگاه های روانشناسی اسلامی
نقد حذف خودارضایی و همجنس گرایی در دی اس ام 5
دین و بهداشت روان
حمید سلام ممنون که به ما سر زدید. حتما وبلاگتون رو میبینم. موفق باشید.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


درباره وبلاگ


نوشتارهای حمید رفیعی هنر

مدیر وبلاگ : حمید
نویسندگان
نظرسنجی
وقتی مطلب جدیدی در وبلاگ محیی می بینید ترجیح میدهید چه کنید؟








جستجو

آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :